Big Bang? De oerknal

woensdag 12 oktober


Het belooft een knaller te worden: nu al werden 29 tickets verkocht op de webshop van het cultureel centrum https://ccaartselaar.recreatex.be/Tickets/Overview.

Het pionierswerk van de geniale Leuvense professor Georges Lemaître legde de grondslagen voor de wetenschappelijke studie van de Big Bang. Hij wordt er dan ook terecht de geestelijke vader van genoemd.

Maar … heeft die oerknal werkelijk plaatsgevonden? En als die heeft plaatsgevonden, waar was dit en hoelang is dit geleden? Een bijzondere gebeurtenis aan het begin der tijden …

https://radio1.be/luister/select/expo-22/dit-papiertje-van-georges-lemaitre-is-een-van-de-belangrijkste-wetenschappelijke-documenten-van-de-twintigste-eeuw

Jef Ongena is doctor in de fysica en onderzoeksdirecteur aan de Koninklijke Militaire School en brengt zijn voordracht in een “verstaanbare” taal.

The next generation

Peter Adriaenssens – woensdag 15 juni

Een generatie jonge tieners groeit op in diverse gezinsvormen, in een wereld van sociale media waar waarheid een uitdaging is. Hoe kunnen we deze jeugd leren houden van complexiteit en hen toch een gezonde waardenkeuze laten ontwikkelen? Een opdracht voor zowel volwassenen als voor jongeren.

Kinder- en jeugdpsychiater Peter Adriaenssens (KU Leuven)
werd – omwille van zijn specifieke expertise – gevraagd in diverse spraakmakende zaken van kinderontvoering en van kindermisbruik. In die hoedanigheid was/is hij vaak te gast op televisie.

Op weg naar Compostela en Rome

woensdag 11 mei

Professor Johan Swinnen is kankeronderzoeker aan de KU Leuven. Toen zijn zoon Pieter een hersentumor kreeg, beloofde Johan om van Leuven naar Compostela te lopen als zijn zoon de ziekte zou overleven. In 2019 ondernam Johan een tweede looptocht, van Leuven naar Rome.

Johan vertelt over zijn lange tocht als kankeronderzoeker en als papa van een kankerpatiënt. Aan de hand van foto’s en filmfragmenten neemt hij ons mee naar Compostela en naar Rome. Daarnaast schetst hij hoe ook het kankeronderzoek een lange tocht aflegt.

Johans voordracht inspireert en brengt hoop: “Als we echt willen, kunnen we veel bereiken.”

1942, het jaar van de stilte

woensdag 27 april

Het jaar 1942 is het kantelpunt van de Tweede Wereldoorlog. Het dagelijks leven in Antwerpen verandert. De Joden zinken er weg in armoede. Het stadsbestuur collaboreert met de bezetter. De politie komt in de ruige greep van de Nieuwe Orde. Vanaf augustus worden de Joden massaal gedeporteerd. Cruciaal is de internationale context van oorverdovende stilte en slepende onzekerheid.

Professor Herman Van Goethem, historicus en jurist, is rector van de Universiteit Antwerpen. Hij was medeoprichter en curator van Kazerne Dossin. Hij schreef over die periode in de oorlog een beklemmend boek:

                            1942, het jaar van de stilte.

Vroeger was alles anders

donderdag 14 april

Sinds de golden sixties nam de welvaart in België spectaculair toe en veranderde het dagelijks leven op alle vlakken. Als kind van de moderne tijd heeft Korneel
De Rynck nooit iets anders gekend. Maar hoe zag het leven eruit vlak vóór die stroomversnelling, ingeluid door Expo 58? Wat aten de mensen? Hoe verplaatsten zij zich? Hoe vulden zij de schaarse vrije tijd in?

Zoals in het boek Vroeger was alles anders (2018) brengt Korneel De Rynck de jaren vijftig helemaal terug, met oude foto’s en beeldfragmenten. Het schepje cichorei in de koffie, de ‘beste plaats’, stoffige kachels, het toilet buiten, de eerste snelweg …

Korneel De Rynck (1986) is historicus, auteur en spreker.
Hij won de Vlaamse Scriptieprijs 2008 en debuteerde met De tuin van Tito (2011).

Over WO I publiceerde hij o.a. IJzeren oogst (2014) waarover hij in 2016 een DF-lezing gaf.

Leonardo, genie en mens

dinsdag 8 maart

Leonardo Da Vinci is een van de meest uitzonderlijke en meest originele kunstenaars uit de geschiedenis van de mensheid.

Hij werkte als (militair) ingenieur, had belangstelling voor anatomie, verkende de meetkunde, experimenteerde in de mechanica en interesseerde zich voor water en wind. Hij had zijn ideeën over de kunsten, maar had ook zijn dagelijkse besognes.

De lezing zoemt in op Leonardo als schilder en beeldhouwer. Met gebeurtenissen uit zijn persoonlijk leven als achtergrond, krijgt de toehoorder een zo volledig mogelijk beeld van deze volstrekt aparte figuur uit de Italiaanse renaissance.

Frank Tubex is licentiaat in de Romaanse Filologie en Master in de Kunstwetenschappen. Hij was leraar in het secundair onderwijs en begeleidt in zijn vrije tijd ook reizen in Italië.

Stop darmkanker

woensdag 16 februari

Iedere dag verliezen 5 families in Vlaanderen een dierbare aan darmkanker. Dat zijn er 150 per maand. Nochtans is darmkanker de ‘ideale ziekte’ om vroegtijdig op te sporen en is de kans op genezing dan méér dan 90%.

Maagdarmspecialist dr. Luc Colemont, stichter van de vzw Stop Darmkanker, strijdt al jaren tegen deze sluipmoordenaar. “Als je de vijand niet kent kan je nooit de oorlog winnen, daarom zijn informatie en voorlichting zo belangrijk”.

Een boeiende uiteenzetting, met een lach en een traan, die slechts één doel voor ogen heeft: minder leed door darmkanker, méér gezonde levensjaren!

Missie 2021

Hetty Helsmoortel – woensdag 2 februari

Het meest spraakmakende wetenschapsnieuws uit 2021

Tijdens een theatershow over het meest spraakmakende wetenschapsnieuws van 2021, gaat Hetty Helsmoortel veel verder dan de opsomming van een aantal feitjes. Want wetenschap is vooral wondermooi. Een must-see voor elke (jong)volwassene met een gezonde interesse in de wereld om ons heen. Enige wetenschappelijke voorkennis is niet vereist.

Hetty Helsmoortel is moleculair bioloog en was acht jaar kankeronderzoeker aan de UGent. Voor haar andere passie, het theater, studeerde ze twee jaar Drama aan het RITCS.

Als wetenschapswatcher geeft Hetty regelmatig tekst en uitleg op radio en televisie.

Lichaamstaal en dokterslatijn

Carine Caljon – dinsdag 11 januari

Van waar komen onze termen voor lichaamsdelen en organen, voor aandoeningen en therapieën, patiënten en specialisten?

Veelal spreken we gewonemensentaal, maar er is ook het doktersjargon. Zal een chiropractor, een kraker, je echt ‘kraken’? Heb je bronchitis of heb je last van

een banale snotvalling? Waar komen woorden als siroop en piekeren vandaan?

Carine Caljon is altijd al met taal/talen bezig geweest: van
courante talen als Nederlands, Frans, Engels en Spaans,
over Russisch en Arabisch, tot meer exotische talen als
Chinees, Hindi en hiërogliefenschrift en zelfs… Vlaamse dialecten! Ze studeerde echter ook geschiedenis. Uit de combinatie groeiden haar passies: etymologie en taalvergelijking.

Waarom experts kunnen blunderen

woensdag 24 november

In deze lezing toont Johan Braeckman aan de hand van meerdere voorbeelden aan hoe kwetsbaar de menselijke vermogens zijn voor misvattingen. Experts vormen hierop geen uitzondering. Hoe kunnen we dit begrijpen? Hoe komt het dat mensen met oprechte, authentieke kennis van zaken, toch geregeld de bal misslaan? Zijn er cognitieve wetmatigheden die verklaren waarom mensen in het algemeen, en experts in het bijzonder, op mentale dwaalsporen terechtkomen? Johan Braeckman bespreekt verschillende suggesties die het cognitieve falen van leken en experts helpen te begrijpen, en voor een deel ook helpen te voorkomen.

Professor dr. Johan Braeckman is gewoon hoogleraar wijsbegeerte aan de Universiteit Gent. Zijn onderzoek spitst zich toe op problemen die verbonden zijn aan de levenswetenschappen, in het bijzonder de evolutietheorie en de neurowetenschappen. Hij is een graag geziene gast op radio en TV.